Środa, 2017.03.29 Marka, Wiktoryny, Zenona

Syrenka wróciła na Rynek. Na krótko

Syrenka dłuta Konstantego Hegla wróciła na Rynek Starego Miasta w Warszawie. Niestety, tylko na parę dni. 12. maja zastąpi ją kopia.

Rzeźba zniknęła na kilka tygodni w pracowni konserwatorskiej, gdzie dokonano wzmocnienia jej wątłej postaci wykonanej z brązowionego cynku. Ponieważ była w bardzo złym stanie technicznym spowodowanym urazami mechanicznymi i częstymi aktami wandalizmu oraz zanieczyszczeniom atmosferycznymi pojawiła się konieczność wykonania jej kopii. Okazało się, że jeden z najważniejszych symboli Warszawy będzie wymagał przechowywania w warunkach muzealnych, które zapewnią rzeźbie odpowiednią opiekę.

1. maja odrestaurowana Syrenka wróciła na Rynek, ale pozostanie tam tylko do 12. maja, kiedy zastąpi ją kopia. Oryginał zostanie uroczyście przekazany do Muzeum Historycznego m. st. Warszawy.

Pomnik herbowej syrenki autorstwa Konstantego Hegla został wzniesiony w 1855 roku. Jego twórca, profesor rzeźby i rysunku szkoły sztuk Pięknych w Warszawie, znany był w owym czasie jako twórca rzeźb na attyce domu Grodzickiego przy Krakowskim Przedmieściu, neogotyckich posągów przed kościołem oo. Kapucynów oraz elementów wystroju rzeźbiarskiego w warszawskiej Katedrze p.w. św. Jana.

Pomnik Syrenki początkowo był eksponowany na sztucznej skałce, w formie groty zdobiącej basen wodotrysku. Figura odlana w zakładach Karola Mintera (znajdujących się u zbiegu ulic Wareckiej i Świętokrzyskiej) określana była przez współczesnych jako charakteryzująca się harmonijnymi kształtami i klasycznymi rysami twarzy, z wysoko podniesionym mieczem i okrągłą oraz lekko wypukłą tarczą.

Pomnik usytuowany był na Rynku Starego Miasta, pomiędzy straganami handlowymi (stojącymi tam w miejscu rozebranego w 1818 roku Ratusza), co stanowiło wątpliwą dekorację staromiejskiego rynku. Wkrótce, na wniosek Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, stoiska rozebrano, zaś skały, na których stała figura, zamieniono na  prosty cokół z piaskowca otoczony delfinami wylewającymi wodę oraz słupkami, pomiędzy którymi rozwieszono ozdobne łańcuchy.

W czasie podjętej w 1928 roku akcji upiększania kamienic rynkowych polichromią zdecydowano o usunięciu Syrenki. Po niemal rocznym przechowywaniu jej w magazynach Wydziału Technicznego Zarządu Miejskiego, rzeźbę przeniesiono na teren Klubu wioślarskiego „Syrena” pracowników miejskich, mającego swoją lokalizację przy ul. Solec 8 w Warszawie. Została tam wyeksponowana na cokole piaskowcowym pochodzącym z rozebranego soboru na placu Saskim, stając się z czasem także godłem klubowym.

W 1944 roku pomnik został poważnie uszkodzony. Rewaloryzacji poddany został dopiero w 1951 roku w odlewni Braci Łopieńskich, po czym umieszczono go w nowym miejscu nieopodal Płyty Czerniakowskiej.

W lipcu 1972 roku, po przeprowadzeniu kolejnych prac renowacyjnych figury, po przeszło 40-letniej nieobecności pomnik powrócił na Stare Miasto. Ustawiono go wówczas na kamiennej przyporze Baszty Marszałkowskiej, skąd górował nad murami miejskimi i sprawował opiekę nad staromiejską dzielnicą.

W 1990 roku zadecydowano o przywróceniu Syrence jej pierwotnej lokalizacji. Stało się to równo po 70 latach od usunięcia jej z Rynku i w 143 rocznicę odsłonięcia pomnika na Rynku Starego Miasta. 
Projekt i realizacja: direktpoint